ULUSLAR ARASI İLİŞKİLER
|
|
ÖNSÖZ
1995-1996 Eğitim ve Öğretim Yılından itibaren
okutulmak üzere, Kara Harp Okulu Akademik Programı dikkate alınarak bir
Uluslararası İlişkiler Kitabı hazırlanması çalışmalarına Temmuz 1994'de
başlanmıştır.
Kitabın hazırlanmasına başlanırken; öncelikle K.H.O. Akademik Programı
incelenmiş, daha sonra da, 2000'li yılların subay nitelikleri ve ihtiyaçları
değerlendirilerek kitabın kapsamı tespit edilmiştir. Yapılan araştırmada, Kara Harp Okulu
Akademik Programı konularınının tamamını kapsayan bir "uluslararası
ilişkiler" kitabı olmadığı tespit edilmiştir. Hazırlık çalışmaları sırasında, ODTÜ,
Siyasal Bilgiler Fakültesi ve Gazi Üniversitesi Uluslararası İlişkiler
bölümleri ile uluslararası ilişkilerle ilgili derslerin verildiği diğer
bölümlerde, hangi derslerin verildiği ve kapsamları da araştırılmıştır. Fakültelere göre küçük değişiklikler
olmakla beraber; Uluslararası İlişkiler bölümlerinde; Uluslararası İlişkilere
Giriş, Siyasi Tarih,Uluslararası Hukuk,Uluslararası Örgütler, Uluslararası
Ekonomi, Uluslararası Ceza Hukuku, Uyrukluk ve Yabancılar Hukuku,Siyaset
Bilimi,Uluslarası Politika, Osmanlı Diplomasi Tarihi, Yasalar Çatışması ve
Konsolosluk Hukuku, Diplomatik Yazışma, AET Hukuku, İnsan Hakları
(uluslararası boyutu), Orta Doğu, Uluslararası Güncel Sorunlar derslerinin verildiği,
Uluslararası İlişkiler bölümlerinin dışında kalan ancak, programlarında
uluslararası ilişkilerle ilgili dersler olan diğer bölümlerde ise, bölümlere
göre farklılık göstermekle beraber; Uluslararası Hukuk, Siyaset Bilimi, Temel
Haklar ve Özgürlükler, Uyrukluk ve Yabancılar Hukuku, Siyasi Tarih/Türk
Siyasal Hayatı, Çağdaş Siyasal Akımlar derslerinin, ayrı ayrı ve farklı
öğretim üyeleri tarafından verildiği öğrenilmiştir. Bu dersler için de,
belirli bir kitaptan yararlanılmadığı, uluslararası ilişkilerin ana
konularıyla ilgili kitapların ilgili bölümlerinden yararlanıldığı tespit
edilmiştir. Kitabın hazırlık aşamasında, konu ile
ilgili Üniversite Öğretim Üyelerinin
önerileri de dikkate alınmış ve kitap aşağıda belirtilen 10 bölümden
oluşturulmuştur: Ø
Ø Ø Uluslararası
ilişkilerin kuramsal çerçevesi, Ø
Ø Ø Uluslararası
ilişkilerin aktörü olarak devlet, Ø
Ø Ø Uluslararası
örgütler, Ø
Ø Ø Gerçek
ve tüzel kişilerin UA ilişkilerdeki aktörlüğü, Ø
Ø Ø Uluslararası
hukuk, Ø
Ø Ø Diplomasi,
Ø
Ø Ø Uluslararası
ilişkilerde ekonominin rolü, Ø
Ø Ø Uluslararası
politika ve Ø
Ø Ø Uluslararası
uyuşmazlıkların çözüm yolları, Ø
Ø Ø
Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası
uyuşmazlıklar.
Kitabın hazırlanması sırasında, kaynakçada da görüleceği gibi 96
eserden yararlanılmış, bu konudaki ulaşılabilen bütün kaynaklar taranmış,
muhtelif dergilerdeki makalelerle, yazılı basının son 3 yılı incelenmiş ve
göz önüne alınmıştır. Kitabın her bölümü, bu konudaki
kaynakların hepsinden yararlanılarak ve geleceğin subaylarına bu konuda
gerekli bakış açısını verebilmek amacıyla yeniden oluşturulmuştur. Yaklaşık bir buçuk yıllık bir sürede basıma
hazır hâle getirilen Uluslararası İlişkiler Kitabı, üniversitelerin
uluslararası ilişkiler bölümlerinde okutulan ana dersleri, üniteler halinde
inceleyen bir sistematikle hazırlanmıştır. Konuları ve kapsamı itibariyle, piyasada
bulunan benzer eserlerle
karşılaştırıldığında K.H.O. Akademik Programına yönelik, yeni ve
farklı bir çalışmadır. Kitapta özellikle; Ø Uluslararası
ilişkilerdeki yeni yaklaşımlar, Ø Devleti
oluşturan "ulus" unsuruyla ilgili temel kavramlar ve bu konudaki
uluslararası gelişmeler, Ø Türkiye'nin
komşularıyla ilişkilerini belirleyen temel hususlarla bölgede ortaya çıkan
değişimi de kapsayacak biçimde bir dış politika stratejisi, Ø Türkiye'nin
bu günkü stratejisinin temelini açıklayabilecek biçimde bir diplomasi tarihi,
Ø İnsan
haklarıyla ilgili son gelişmeler ve uluslararası hukuk açısından Türkiye'nin
bu konudaki konumu, Ø Örgütlerle
ilgili olarak uluslararası gelişmeleri izleyebilecek yeni ve temel bilgiler, Ø Yurt
içinde ya da yurt dışında, yabancı silahlı kuvvetler mensupları ile birlikte
görev yapacak askeri personelin hukukî statüsüne ve savaşta komutan
sorumluluğuna ilişkin yasal düzenlemeler, önemleri dikkate alınarak derlenmiş
ve ilgili bölümlerde amaca yönelik bir biçimde değerlendirilmiştir. Ayrıca, Montreux Sözleşmesi'nin ilgili
maddeleri, ilk insan hakları belgesi Magna Carta, İnsan Hakları Evrensel
Bildirisi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ilgili maddeleri ve
uluslararası ilişkilerle ilgili kavramları kapsayan bir sözlük de kitaba
ilave edilmiştir. Bu hâliyle kitabın; Kara Harp Okulu
Akademik Programına uygun yeterlilik ve seviyede olmasının yanında konuyla
ilgili temel esasları derleyen, bir kaynak eser olduğu değerlendirilmektedir.
Bu seviyede bir eseri Kara Harp Okulu'na kazandırmak şevki ve motivasyonu ile
mesai mefhumu tanımadan özveri ile çalışan öğretim elemanları, Öğ.Bnb. Vefa
TOKLU ve Öğ.Yzb. Bahadır SÖNMEZ'e takdir ve teşekkürlerimi sunuyorum. 03 OCAK
1996 Şadi
KILIÇ Top.Kur.Albay Öğretim Başkanı |
ANA SAYFA
|