ULUSLAR ARASI İLİŞKİLER

 

 

 

ÖNSÖZ

 

     1995-1996 Eğitim ve Öğretim Yılından itibaren okutulmak üzere, Kara Harp Okulu Akademik Programı dikkate alınarak bir Uluslararası İlişkiler Kitabı hazırlanması çalışmalarına Temmuz 1994'de başlanmıştır.

 

       Kitabın hazırlanmasına başlanırken; öncelikle K.H.O. Akademik Programı incelenmiş, daha sonra da, 2000'li yılların subay nitelikleri ve ihtiyaçları değerlendirilerek kitabın kapsamı tespit edilmiştir.

 

     Yapılan araştırmada, Kara Harp Okulu Akademik Programı konularınının tamamını kapsayan bir "uluslararası ilişkiler" kitabı olmadığı tespit edilmiştir.

 

     Hazırlık çalışmaları sırasında, ODTÜ, Siyasal Bilgiler Fakültesi ve Gazi Üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümleri ile uluslararası ilişkilerle ilgili derslerin verildiği diğer bölümlerde, hangi derslerin verildiği ve kapsamları da araştırılmıştır.

 

     Fakültelere göre küçük değişiklikler olmakla beraber; Uluslararası İlişkiler bölümlerinde; Uluslararası İlişkilere Giriş, Siyasi Tarih,Uluslararası Hukuk,Uluslararası Örgütler, Uluslararası Ekonomi, Uluslararası Ceza Hukuku, Uyrukluk ve Yabancılar Hukuku,Siyaset Bilimi,Uluslarası Politika, Osmanlı Diplomasi Tarihi, Yasalar Çatışması ve Konsolosluk Hukuku, Diplomatik Yazışma, AET Hukuku, İnsan Hakları (uluslararası boyutu), Orta Doğu, Uluslararası Güncel Sorunlar derslerinin verildiği, Uluslararası İlişkiler bölümlerinin dışında kalan ancak, programlarında uluslararası ilişkilerle ilgili dersler olan diğer bölümlerde ise, bölümlere göre farklılık göstermekle beraber; Uluslararası Hukuk, Siyaset Bilimi, Temel Haklar ve Özgürlükler, Uyrukluk ve Yabancılar Hukuku, Siyasi Tarih/Türk Siyasal Hayatı, Çağdaş Siyasal Akımlar derslerinin, ayrı ayrı ve farklı öğretim üyeleri tarafından verildiği öğrenilmiştir. Bu dersler için de, belirli bir kitaptan yararlanılmadığı, uluslararası ilişkilerin ana konularıyla ilgili kitapların ilgili bölümlerinden yararlanıldığı tespit edilmiştir.

 

     Kitabın hazırlık aşamasında, konu ile ilgili Üniversite Öğretim Üyelerinin  önerileri de dikkate alınmış ve kitap aşağıda belirtilen 10 bölümden oluşturulmuştur:

 

Ø      Ø      Ø       Uluslararası ilişkilerin kuramsal çerçevesi,

Ø      Ø      Ø       Uluslararası ilişkilerin aktörü olarak devlet,

Ø      Ø      Ø       Uluslararası örgütler,

Ø      Ø      Ø       Gerçek ve tüzel kişilerin UA ilişkilerdeki aktörlüğü,

Ø      Ø      Ø       Uluslararası hukuk,

Ø      Ø      Ø       Diplomasi,

Ø      Ø      Ø       Uluslararası ilişkilerde ekonominin rolü,

Ø      Ø      Ø       Uluslararası politika ve

Ø      Ø      Ø       Uluslararası uyuşmazlıkların çözüm yolları,

Ø      Ø      Ø      Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası uyuşmazlıklar.

 

     Kitabın hazırlanması sırasında, kaynakçada da görüleceği gibi 96 eserden yararlanılmış, bu konudaki ulaşılabilen bütün kaynaklar taranmış, muhtelif dergilerdeki makalelerle, yazılı basının son 3 yılı incelenmiş ve göz önüne alınmıştır.

 

     Kitabın her bölümü, bu konudaki kaynakların hepsinden yararlanılarak ve geleceğin subaylarına bu konuda gerekli bakış açısını verebilmek amacıyla yeniden oluşturulmuştur.

 

     Yaklaşık bir buçuk yıllık bir sürede basıma hazır hâle getirilen Uluslararası İlişkiler Kitabı, üniversitelerin uluslararası ilişkiler bölümlerinde okutulan ana dersleri, üniteler halinde inceleyen bir sistematikle hazırlanmıştır.

 

     Konuları ve kapsamı itibariyle, piyasada bulunan benzer eserlerle  karşılaştırıldığında K.H.O. Akademik Programına yönelik, yeni ve farklı bir çalışmadır. Kitapta özellikle;

 

 Ø      Uluslararası ilişkilerdeki yeni yaklaşımlar,

 Ø      Devleti oluşturan "ulus" unsuruyla ilgili temel kavramlar ve bu konudaki uluslararası gelişmeler,

 Ø      Türkiye'nin komşularıyla ilişkilerini belirleyen temel hususlarla bölgede ortaya çıkan değişimi de kapsayacak biçimde bir dış politika stratejisi,

 Ø      Türkiye'nin bu günkü stratejisinin temelini açıklayabilecek biçimde bir diplomasi tarihi,

 Ø      İnsan haklarıyla ilgili son gelişmeler ve uluslararası hukuk açısından Türkiye'nin bu konudaki konumu,

 Ø      Örgütlerle ilgili olarak uluslararası gelişmeleri izleyebilecek yeni ve temel bilgiler,

 Ø      Yurt içinde ya da yurt dışında, yabancı silahlı kuvvetler mensupları ile birlikte görev yapacak askeri personelin hukukî statüsüne ve savaşta komutan sorumluluğuna ilişkin yasal düzenlemeler, önemleri dikkate alınarak derlenmiş ve ilgili bölümlerde amaca yönelik bir biçimde değerlendirilmiştir.

 

     Ayrıca, Montreux Sözleşmesi'nin ilgili maddeleri, ilk insan hakları belgesi Magna Carta, İnsan Hakları Evrensel Bildirisi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ilgili maddeleri ve uluslararası ilişkilerle ilgili kavramları kapsayan bir sözlük de kitaba ilave edilmiştir.

 

     Bu hâliyle kitabın; Kara Harp Okulu Akademik Programına uygun yeterlilik ve seviyede olmasının yanında konuyla ilgili temel esasları derleyen, bir kaynak eser olduğu değerlendirilmektedir. Bu seviyede bir eseri Kara Harp Okulu'na kazandırmak şevki ve motivasyonu ile mesai mefhumu tanımadan özveri ile çalışan öğretim elemanları, Öğ.Bnb. Vefa TOKLU ve Öğ.Yzb. Bahadır SÖNMEZ'e takdir ve teşekkürlerimi sunuyorum.

 

03 OCAK 1996

Şadi KILIÇ Top.Kur.Albay Öğretim Başkanı

ANA SAYFA